Inleiding

Dit boekje is bedoeld voor mensen die in aanmerking komen voor een kaakoperatie. U krijgt dit boekje mee na uw eerste bezoek op de polikliniek Mondziekten, Kaak-, en Aangezichtschirurgie. Het bevat algemene informatie over de voorbereiding op de operatie, de operatie zelf, de eventuele risico's, aanwijzingen voor de periode na de operatie en het herstel.
Omdat er verschillende operatietechnieken bestaan om een afwijking te corrigeren, zullen niet alle beschreven onderdelen op u van toepassing zijn.

Het is raadzaam om dit boekje te lezen. U bent dan in grote lijnen al op de hoogte van de gang van zaken bij een kaakoperatie. Heeft nu dan nog vragen, belt u dan gerust naar de polikliniek Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie om uw vragen te stellen en om eventueel een tweede afspraak te maken met de kaakchirurg voor een gesprek. Meestal kunnen wij door goede uitleg zorgen bij u wegnemen. Ook uw naaste familieleden (ouders, partner) kunnen het boekje lezen. Uiteraard kunnen zij ook meegaan naar het spreekuur.

Op het spreekuur bespreekt de specialist met u de reden om te opereren, het behandelplan, de voor- en nadelen. Doel van het gesprek is om u zoveel mogelijk inzicht te geven en u in staat te stellen mee te beslissen over de voorgenomen behandeling.

Aanleiding voor een kaakstandcorrectie

Een afwijking in de stand van tanden en kiezen wordt doorgaans behandeld met een beugel door een tandarts of orthodontist.

Soms is een behandeling door een orthodontist alleen onvoldoende. Dan kan een operatie nodig zijn door een kaakchirurg. Bijvoorbeeld wanneer er grote verschillen zijn tussen de stand, de vorm of de afmeting van boven- en onderkaak. Ook uw uiterlijk kan een reden zijn om een operatie te wensen.
Meestal werken de orthodontist en de kaakchirurg nauw samen. Zij overleggen welke behandelingen in uw geval het gewenste resultaat opleveren.

Voorbereiding

De tandarts of de orthodontist verwijst u naar de kaakchirurg voor een consultafspraak. Er zijn ook spreekuren waar de orthodontist en de kaakchirurg gezamenlijk met u overleggen. In de eerste afspraak bespreekt de kaakchirurg met u de reden voor de operatie, de te volgen behandeling en de eventuele risico’s. Indien er wordt besloten tot een operatie, gaat de kaakchirurg samen met de orthodontist /tandarts het behandelplan opstellen. Hierbij maken ze gebruik van röntgenfoto's, dia's en gipsafdrukken van het gebit. Vaak zal het noodzakelijk zijn dat de orthodontist de tanden en kiezen voor de operatie recht zet. U moet in dat geval voor een periode van een paar maanden tot een jaar een vaste beugel dragen om de tanden en kiezen in de juiste stand te krijgen voor de operatie.

Het definitieve plan voor de chirurgische ingreep wordt vastgesteld nadat alle bijzonderheden over de operatie, het verblijf in het ziekenhuis en de herstelperiode met u zijn besproken. De eigenlijke behandeling zal in geen geval beginnen voordat u volledig bent ingelicht over wat de voorgestelde behandeling inhoudt en u uw toestemming heeft gegeven.

Voor de opname wordt er poliklinisch een preoperatief onderzoek gedaan (route 47, poli Anesthesiologie/Preop) en uw medicijngebruik wordt besproken (route 45, poli ASP). Hiervoor wordt een combinatieafspraak gemaakt.
De anesthesist bespreekt met u de narcose en u wordt lichamelijk onderzocht om zekerheid te krijgen of er geen medische bezwaren zijn. Afhankelijk van uw leeftijd wordt er voor het preoperatieve onderzoek een E.C.G. (hartfilmpje) gemaakt en bloed geprikt.

Opname in het ziekenhuis

Voor de ingreep moet u twee tot vijf dagen in het ziekenhuis worden opgenomen. Dit is afhankelijk van de ingreep en de snelheid van de genezing.
De eigenlijke operatie vindt plaats onder narcose in de operatiekamer van het ziekenhuis.
Op de dag van de opname mag u vanaf middernacht niets meer eten of drinken, op deze dag wordt u ook geopereerd.

Voorafgaande aan de operatie krijgt u een infuus aangebracht in de linker arm. Door dit infuus worden narcosemiddelen toegediend.

Na de operatie

Als u terugkomt uit de operatiekamer heeft u een infuus voor vocht en medicijnen, vaak wordt dit in de daaropvolgende dagen weer verwijderd
Na een kaakoperatie valt de pijn doorgaans erg mee. Mocht u toch pijn hebben, dan kunt u de verpleegkundige om pijnstillende middelen vragen.

Zelden is het nodig dat de kaakchirurg de onder- en bovenkaak aan elkaar vastzet, om de genezing te bevorderen, het ongemak valt doorgaans mee. Indien dit bij u het geval is zal de kaakchirurg dit van tevoren met u bespreken.

Omdat de operatie in de mond wordt verricht, kan uw gezicht na de ingreep dik worden. De mate waarin dit optreedt, verschilt per persoon. De zwelling bereikt gewoonlijk haar hoogtepunt 24 uur na de operatie. Na een week zal de zwelling snel afnemen om meestal binnen 1 of 2 weken te verdwijnen. Tijdens uw verblijf in het ziekenhuis zal alles worden gedaan om het zwellen van het gezicht tot een minimum te beperken. Aangeraden wordt in de eerste dagen na de operatie het hoofd zoveel mogelijk rechtop te houden, uit bed te gaan en zoveel mogelijk te bewegen. Hierdoor gaat u het zwellen tegen.

Het is normaal dat er wat bloed vermengd met speeksel in de mond komt na de operatie. Na een operatie aan de bovenkaak kunt u, gedurende enkele weken, af en toe een bloedneus verwachten. Hoewel u direct na de operatie weer kunt spreken, zal dit toch wat moeilijker gaan dan normaal. Spreken is door de zwelling soms moeilijk. Slikken kan wat pijnlijk zijn.

Bezoek

Aangeraden wordt het bezoek in het ziekenhuis te beperken tot de naaste familieleden. Dit is niet alleen in uw eigen belang maar ook in dat van de bezoekers. De ervaring heeft namelijk uitgewezen de eventuele zwelling na uw operatie, bezoekers emotioneel kan aangrijpen.

Eten en drinken

U moet voldoende vloeistof innemen na de operatie. Neemt u bijvoorbeeld vaak kleine slokjes. De verpleegkundigen zullen u zonodig aansporen.
Tijdens uw verblijf in het ziekenhuis wordt een diëtist ingeschakeld om u advies te geven ten aanzien van uw voedingspatroon. U kunt in principe alles gemalen eten, maar geen hard voedsel en niet afbijten. Meestal is deze beperking 6 weken nodig.

Tanden poetsen

De eerste dagen na de operatie is tandenpoetsen moeilijk, daarom moet u drie keer per dag uw mondspoelen met Chloorhexidine mondspoeling. Ook komt u een aantal keren op de poli om uw gebit schoon te sprayen tijdens de ziekenhuisopname en na uw ontslag uit het ziekenhuis. Voor het tandenpoetsen kunt u een zachte tandenborstel gebruiken. De mondhygiëniste zal u verder informatie geven hoe u het gebit verder kunt verzorgen.

Het herstel

De meeste patiënten zullen snel herstellen van de kaakoperatie omdat ze lichamelijk gezond zijn. Al zult u wellicht gauw moe zijn, toch is de verwachting dat u uw normale bezigheden snel kunt hervatten. Bij ontslag uit het ziekenhuis worden verschillende controlebezoeken afgesproken, onder andere voor de mondhygiëniste en röntgenfoto’s. Natuurlijk zal ook de kaakchirurg regelmatig het herstel beoordelen.
De genezing is voltooid en de stabiliteit van de kaken is verzekerd na ongeveer 2 tot 4 maanden, afhankelijk van de omvang van de ingreep. Na 6 weken kan de orthodontist weer aanvangen met de laatste correcties van de tanden en kiezen.

Risico’s

Bij een operatie die de stand van de onderkaak corrigeert bestaat het risico dat een zenuw wordt beschadigd, met als gevolg een doof gevoel. U kunt dit het beste vergelijken met een verdoving door uw tandarts.

Meestal is dit van voorbijgaande aard. In ongeveer 5% van de gevallen is er kans op gedeeltelijke of blijvende gevoelloosheid. De onderlip gaat dan niet hangen omdat deze functie niet gestoord is.

Een probleem dat na langere tijd kan optreden is de 'relaps'. Een relaps betekent dat de onder- en/of bovenkaak na de operatie weer langzamerhand terugzakt in de stand van voor de operatie. Ondanks het tijdstip van de operatie - nadat de groei gestopt is, ongeveer rond het 18e levensjaar - is een relaps niet altijd te voorkomen. Vooral bij grote verplaatsingen van de onder- en/of bovenkaak bestaat er een kans op een relaps.
Mocht u zich zorgen maken over de te verwachten risico's, bespreekt u dat dan voor de operatie met uw kaakchirurg.

Informatie

Heeft u nog vragen na het bezoek aan de kaakchirurg of anders vragen omtrent de geplande operatie of verloopt de genezing niet zo als u gedacht had na ontslag uit het ziekenhuis, belt u dan gerust naar de polikliniek Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie. Bij voorkeur in de ochtend op werkdagen. De assistente kan de meeste vragen telefonisch beantwoorden en anders wordt er een afspraak gemaakt met de kaakchirurg.
’s Avonds en in het weekend is er altijd een van de kaakchirurgen in Friesland bereikbaar om uw probleem aan voor te leggen. Welke kaakchirurg dat is, is bekend bij de telefoniste van het ziekenhuis. Het is niet nodig uw tandarts of huisarts hiervoor te bellen.

Ziekenhuis Nij Smellinghe, Drachten
tel: (0512) 588 802 of (0512) 588 888

Meer informatie op internet:
www.kaakchirurg.nl
www.nijsmellinghe.nl
www.ivorenkruis.nl
www.tandartsennet.nl