Uw dermatoloog heeft ervoor gekozen bij u fotodynamische therapie toe te passen.
In deze folder staat informatie over de fotodynamische therapie bij de basaalcelcarcinoom. Wij raden u aan deze folder vooraf goed te lezen. Zo kunt u zich een beeld vormen over de aandoening basaalcelcarcinomen en deze speciale behandeling.

Wat is een basaalcelcarcinoom?

Het basaalcelcarcinoom (BCC) is de meest voorkomende vorm van huidkanker. De kwaadaardige veranderingen ontstaan in de basale cellen van de opperhuid. Andere benamingen zijn basocellulair-carcinoom of basalioom. Per jaar wordt in Nederland bij meer dan 20.000 mensen een basalioom vastgesteld. Dit aantal groeit de laatste jaren nog steeds. Basaalcelcarcinomen zijn goed te behandelen. Als de behandeling op tijd wordt gestart kan de afwijking helemaal worden verwijderd.
Naast zonlicht is ook veroudering van de huid een belangrijke oorzaak voor het ontstaan van deze vorm van huidkanker. Hierdoor kan een afwijking ook op een nieuwe plaats op de huid ontstaan. Daarom blijven patiënten in ieder geval 5 jaar onder dermatologische controle. Maar vaak blijven patiënten levenslang onder controle, omdat er soms weer een nieuwe afwijking ontstaat.

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden bij een basaalcelcarcinoom?

Er bestaan verschillende soorten basaalcelcarcinomen. Hiervoor is soms een andere behandeling nodig. Maar in de meeste gevallen bestaat de behandeling van een basaalcelcarcinoom uit het (onder plaatselijke verdoving) chirurgisch verwijderen. Dit heet ook wel excideren. Andere methodes zijn cryochirurgie (bevriezen), radiotherapie (bestralen) of celdodende zalf (fluorouracil). Deze laatste drie methodes kunnen littekens nalaten en blijvende verkleuring van de huid veroorzaken.

Foto Dynamische Therapie (PDT)

In uw geval heeft de dermatoloog voor fotodynamische therapie gekozen. Met name voor de effectiviteit, de selectiviteit (gezonde huid wordt niet aangetast) en het cosmetisch resultaat. Deze methode is erg doeltreffend en wordt vooral gebruikt bij speciale types BCC: oppervlakkig basaalcelcarcinoom en romphuid basaalcelcarcinoom. Soms bij kleine compacte basaalcelcarcinomen, als een andere behandelingsvorm niet gewenst of mogelijk is. Het cosmetisch resultaat is goed tot prima.
Fotodynamische therapie is niet voor elke vorm van huidkanker geschikt. Bij bepaalde vormen van BCC is en blijft een chirurgische ingreep nodig.

Wat is fotodynamische therapie?

Fotodynamische therapie is een moderne behandeling. De kwaadaardige huidcellen worden extreem gevoelig gemaakt voor rood licht. Dit ‘gevoelig maken’ gebeurt door het aanbrengen van een speciale crème (5-methyl-ALA crème). Deze crème moet 3 uur intrekken. Vervolgens vindt de belichting met speciaal rood licht plaats. Door de belichting wordt de structuur van de huidkankercellen aangetast en sterft af. Na enkele weken worden de afgestorven cellen vervangen door nieuwe, gezonde huidcellen.
Met deze nieuwe methode zijn wereldwijd vele klinische studies verricht en werden basaalcelcarcinomen succesvol met fotodynamische therapie behandeld.

Hoe verloopt de behandeling?

Een behandeling met PDT duurt 3,5 – 4 uur en gebeurt poliklinisch. U wordt op de polikliniek dermatologie door een specialistische verpleegkundige behandeld. Als u voor behandeling van plekjes op de schedel komt, raden we aan een cap of pet mee te nemen (te dragen voorafgaand en na de behandeling). De behandeling gaat volgens een vast protocol. U heeft 2 behandelingen die een week na elkaar plaatsvinden.
• In het eerste gedeelte van de behandeling verwijderen we de oppervlakkige hoornlaag van uw huid door deze voorzichtig weg te schaven. Dit doet niet of nauwelijks pijn.
• Daarna brengen we een crème aan die de stof methylaminolevul- inaat (5 methyl-ALA) bevat. Deze stof wordt alleen door de aangedane huidcellen opgenomen en verandert daar in een lichtgevoelige stof. Deze stof maakt de cellen extreem gevoelig voor (rood) licht.
• Daarna bedekken we de met crème ingesmeerde huid met plastic en aluminiumfolie. De optimale inwerktijd van de crème is 3 uur. Meestal merkt u niets, soms kan een lichte prikkeling ontstaan. In de tijd dat u moet wachten op de aanvullende belichting mag u zich vrij bewegen in het ziekenhuis. U krijgt een bon voor koffie/thee of een broodmaaltijd (afhankelijk van het tijdstip van de behandeling). Maar u mag het ziekenhuis niet verlaten. Dit heeft te maken met dat de temperatuurwisselingen (als u van binnen naar buiten gaat en omgekeerd) het effect van de aangebrachte zalf negatief beïnvloeden. Na 3 uur wordt de overgebleven crème verwijderd en wordt de huid schoongemaakt.
- Vervolgens belichten we de plek(ken) met rood licht. De belichtingstijd is ongeveer 9 minuten per sessie. Hierdoor worden de ongezonde huidcellen selectief afgestoten. De belichting kan gevoelig tot pijnlijk zijn. Dit is afhankelijk van de betreffende locatie en de grootte van de plekjes.
• Na 1 week wordt dezelfde procedure in zijn geheel herhaald.

Wat merk ik van de behandeling?

Bij de meeste patiënten ontstaat een licht gevoel van ongemak tijdens de belichting en een (lichte) pijnsensatie. In sommige gevallen kan de pijn relatief sterk zijn, maar die neemt niet toe tijdens de behandeling. Als u na de behandeling pijn heeft, dan mag u paracetamol gebruiken, 4 keer per dag
1000 mg. Na 24 uur zijn alle pijnklachten meestal weer weg.

Wat gebeurt er na de behandeling?

De verstoorde huidkankercellen worden afgestoten. Er worden nieuwe, gezonde cellen aangemaakt. Soms is er nog sprake van lichte pijn (tot 24 uur na behandeling), roodheid (1 tot 2 weken), korstvorming (2 tot 5 dagen), zwellingen (2 tot 4 dagen) en kleurveranderingen van de huid (2 tot 6 weken). Bij pijnklachten en/of zwelling kunt u koelen met koude kompressen of een paracetamol innemen.
De dermatoloog ziet u ongeveer na 3 maanden terug op het spreekuur om het resultaat te bekijken en met u te bespreken. In een klein aantal gevallen is een extra behandeling nodig, maar meestal zijn 2 behandelingen voldoende.

Aanbevelingen na de behandeling

U dient de eerste 24 uur na de behandeling zonlicht te vermijden. Als u in de zon gaat, bescherm u dan met zonnebrandcrèmes. Voor het gezicht geeft een hoofddeksel goede bescherming tegen overmatig zonlicht. Wanneer het behandelde gebied open is of korstvorming vertoond, mag u geen cosmetica of crèmes/zalven op het behandelde gebied gebruiken. Wij raden u aan om tot 5 jaar na het einde van de behandeling onder controle van een dermatoloog te blijven. Hiervoor heeft de polikliniek dermatologie en flebologie van ziekenhuis Nij Smellinghe een controle systeem ontwikkeld. Als u een keer uw afspraak vergeet, ontvangt u vanzelf een herinnering van ons.

Meer informatie nodig?

Voor meer informatie en/of vragen kunt u contact opnemen met het secretariaat van de afdeling dermatologie, tel. (0512) 588 801, keuze 3. Bereikbaar op werkdagen van 8.30 tot 16.30 uur.