Behandeling volgens 'Sweet'

Waarom deze folder?

U bent op het spreekuur geweest in verband met uw aangezichtspijn (trigeminus neuralgie).

Wat is een Trigeminus Neuralgie?

Trigeminus Neuralgie (TN) is een bepaalde vorm van aangezichtspijn, waarbij de patiënt heftig pijnlijke schietende elektrische sensaties ervaart in het verzorgingsgebied van de aangezichtszenuw (nervus trigeminus). De pijn kan optreden in het voorhoofd en oog ,maar treedt meestal op in de bovenkaak, neus of de onderkaak. Typisch voor een TN is dat de pijn optreedt na een prikkel die normaal niet pijnlijk is, zoals aanraken van de huid, eten, praten, tandenpoetsen of koude wind; de pijn is dus op te wekken.

Soms verdwijnt de pijn na enkele maanden of zelfs jaren spontaan, maar komt dan plotseling weer terug.

Slechts in zeldzame gevallen vindt de neuroloog bij nader onderzoek een oorzaak voor de TN. Dat kan een hersentumor zijn of een abnormaal verlopend bloedvat of een streng, die tegen de kern van de aangezichtszenuw in de hersenen drukt.

Behandelingsmogelijkheden

Als de diagnose Trigeminus Neuralgie is gesteld, schrijven we meestal eerst medicijnen voor, bijvoorbeeld carbamazepine (Tegretol), gabapentine (Neurontin) of pregabaline (Lyrica), dat ook bij epilepsie wordt gegeven en de eigenschap heeft dempend te werken op de activiteit van zenuwcellen. Deze analgetica dempen echter niet alleen de te grote prikkelbaarheid van de zenuwcellen in de kern van de aangezichtszenuw, maar werken in op alle zenuwen. Gebruikt leidt soms tot bijwerkingen zoals sufheid, duizeligheid of futloosheid.

Vroeger sneed de arts de aangezichtszenuw operatief (gedeeltelijk) door. Het grote nadeel van deze methode is dat het gezicht doof aanvoelt (vergelijkbaar met de verdoving bij de tandarts), maar vooral dat na enige tijd een nieuwe onbehandelbare pijn kan ontstaan, die vaak erger is dan de oorspronkelijke pijn.

Tegenwoordig is een neurochirurgische operatie volgens Janetta mogelijk, waarbij we de aangezichtszenuw in de hersenen vrijleggen. Bij deze operatie is het functieverlies van de zenuw geringer. Het gaat echter om een hersenoperatie, die een langdurige ziekenhuisopname noodzakelijk maakt.

Wat is een behandeling volgens Sweet?

Dit is een behandeling tegen de pijnklachten die uitgaan van een zenuwwortel in het gelaat. Het is een relatief simpele behandelingsmethode waarbij met behulp van röntgendoorlichting een speciale electrode via de wang naar de kern van de aangezichtszenuw (ganglion Gasseri) ingebracht wordt. Vervolgens wordt de zenuw met warmte behandeld. De naam “Sweet”is afkomstig van een arts die in 1965 met deze behandeling startte.

Hoe gaat de behandeling?

Bij deze behandeling zijn een anesthesioloog en een radiodiagnostisch laborant aanwezig. Uw meegekomen partner of familielid mag vanwege de röntgenstraling niet bij de behandeling aanwezig zijn. De behandeling vindt plaats onder verdoving omdat het inbrengen van de electrode pijnlijk kan zijn. U kunt tijdens deze verdoving zelf ademen. Uw hartslag en bloeddruk worden tijdens de behandeling gecontroleerd.

U krijgt een infuusnaald in de arm of op de hand, waar een kortwerkend slaapmiddel door gegeven wordt. Als u een gebitsprothese heeft, moet u die tijdens de behandeling uitdoen. Om te voorkomen dat u tijdens de behandeling per ongeluk met uw handen naar uw gezicht reikt, worden uw armen tijdelijk gefixeerd aan de behandeltafel. Om te voorkomen dat u met uw hoofd beweegt, krijgt u gedurende de ingreep een bandje om uw hoofd. Als de naald in het gelaat geplaatst is, laat de anesthesioloog u weer iets wakkerder worden. Via de naald wordt een klein stroompje gegeven en het is de bedoeling dat u dan aangeeft of u het in het bekende pijnlijke gebied voelt tintelen. Dit is ter controle van de positie van de naald.

Als de naald op de juiste plaats staat, wordt er via de naald een lokaal verdovend middel ingespoten samen met een irritatieremmer (Lidocaïne en Kenacort). Dan vindt de eigenlijke behandeling plaats en wordt de naaldpunt een minuut verwarmd. Hierdoor wordt de pijngeleiding onderbroken.

Indien er geen bijzonderheden zijn, mag u na ongeveer anderhalf tot twee uur naar huis.

Wat is het resultaat?

U kunt na de behandeling een doof gevoel in dat deel van het gezicht hebben, waar eerst de pijn zat. We kunnen niet altijd het gevoel volledig intact te laten, omdat er een geringe beschadiging in het ganglion Gasseri nodig is om de pijn weg te krijgen. Het is echter geen volledig doof gevoel. Meestal verdwijnt dit dove gevoel in de daaropvolgende maanden deels of helemaal. Dat betekent niet dat de pijn weer terugkomt.

Bijwerkingen

Lidocaïne is een kortwerkend verdovend middel. Dit heeft bijna geen bijwerkingen.

Kenacort kan de volgende bijwerkingen hebben;

  • een warm en koortsig gevoel vooral in het gelaat;
  • bij vrouwen kan de menstruatie iets heviger zijn. Ook vrouwen in de menopauze kunnen iets vaginaal bloedverlies hebben. Uiteraard geldt dit niet voor vrouwen bij wie de baarmoeder verwijderd is.
  • patiënten met diabetes die insuline gebruiken kunnen enkele dagen last hebben van verhoogde bloedsuikers;
  • stemmingswisselingen.
  • de anticonceptiepil kan gedurende de cyclus minder betrouwbaar zijn.

Deze bijwerkingen duren doorgaans een paar dagen.

Complicaties

Het is belangrijk te weten dat er na de behandeling brandende napijn kan optreden. Soms houden de oorspronkelijke trigeminus neuralgie pijnen nog een of twee weken aan. Als u medicijnen gebruikt kunt u die in overleg met uw arts langzaam afbouwen als de napijn verdwenen is.
Uiterst zelden worden bij inbrengen van de elektrode via het wangslijmvlies mondbacteriën in het hersenvocht gebracht, waardoor er een hersenvliesontsteking kan optreden. De patiënt  krijgt binnen zes uur hoge koorts, hoofdpijn en nekstijfheid en moet zo spoedig mogelijk beginnen met een antibiotica behandeling. Deze complicatie treedt nooit later dan zes uur na de behandeling op. Verlammingen of een scheve mond komen bij deze behandeling niet voor.
In zeldzame gevallen kan het gevoel van het hoornvlies (oog) verminderen. Dit is een vervelende complicatie die gelukkig weinig voorkomt

Er is een kleine kans op een nabloeding.

Iedere behandeling brengt een risico met zich mee. De behandeling leidt zelden tot ongewenste, blijvende schade. De anesthesioloog/pijnspecialist overlegt met u als de behandeling voor u bijzondere risico's met zich meebrengt.

Bij complicaties na een behandeling, kunt u tijdens kantoortijden contact opnemen met het Pijncentrum, tel.nr. (0512) 588 381. Buiten kantoortijden kunt u contact opnemen met dokterswacht Friesland, tel.nr. (0900) 112 7112.

Resultaten

In het algemeen zijn de resultaten goed. Soms is de behandeling te "voorzichtig" uitgevoerd en is een iets intensiever behandeling nodig. Dit kunnen we zonder probleem binnen enkele weken doen.

De pijnklachten kunnen binnen een half jaar tot tien jaar terugkomen, omdat de behandelde zenuw weer aangroeit. De behandeling volgens Sweet kunnen we zonodig op korte termijn herhalen.

Bereikbaarheid

Het Pijncentrum bevindt zich op de eerste verdieping van ziekenhuis Nij Smellinghe. U volgt route 41 A.
De afdeling is geopend van maandag tot en met vrijdag. 
Elke werkdag is het Pijncentrum van 8.30 tot 12.00 uur telefonisch te bereiken op telefoonnummer (0512) 588 381, onder andere om een afspraak te maken.

Meer informatie over het Pijncentrum vindt u op www.nijsmellinghe.nl/pijncentrum.