Verstopping (Obstipatie)

U bent opgenomen geweest op afdeling A1 Chirurgie/Urologie. Deze folder bevat meer informatie over uw aandoening.

Verstopping (Obstipatie)

Wat is verstopping?
Ieder mens heeft zijn eigen ontlastingspatroon. Sommige mensen gaan drie keer per dag naar het toilet en anderen maar drie keer per week. Dit is allemaal normaal. We spreken van verstopping wanneer iemand minder dan drie keer per week ontlasting heeft. Verstopping ontstaat doordat ontlasting te lang in de dikke darm blijft zitten. In de dikke darm wordt vocht onttrokken aan de ontlasting. Hoe langer de ontlasting in de dikke darm zit, hoe harder en droger de ontlasting wordt.

Oorzaak

Mogelijke oorzaak van verstopping:

  • Verstopping wordt in veel gevallen veroorzaakt door een ongezond en vezelarm voedingspatroon.
  • Ook weinig beweging, onregelmatig leven, stress en psychische factoren kunnen een rol spelen. In een aantal gevallen is de oorzaak van verstopping onbekend. Verstopping kan ook voorkomen bij het gebruik van sommige medicijnen of als gevolg van een ziekte.


De meest voorkomende oorzaken van verstopping zijn:

  • Een vezelarme voeding
    Vezels stimuleren de darmbeweging en zijn nodig voor een gezonde spijsvertering en een goede stoelgang. In de darm werken vezels als een soort spons en nemen ze water op. Hierdoor zorgen ze ervoor dat de ontlasting zacht en soepel blijft. Vezels zitten bijvoorbeeld in groente, fruit, volkoren producten, zemelen, bruin brood en muesli.
  • Te weinig drinken
    Voldoende drinken is nodig voor een soepele ontlasting en goede stoelgang. Te weinig drinken kan een harde, droge ontlasting veroorzaken.
  • Te weinig lichaamsbeweging
    Regelmatig bewegen is noodzakelijk voor een goede darmwerking. Lichaamsbeweging stimuleert namelijk de bewegingen van uw darm. Als u weinig beweegt, beweegt de darm ook minder. Hierdoor blijft ontlasting langer in de dikke darm dan noodzakelijk en kan verstopping ontstaan.
  • Het negeren van aandrang
    Als u ontlasting te lang ophoudt en het gevoel van aandrang negeert, blijft ontlasting langer in de dikke darm. Hierdoor kan een harde en droge ontlasting ontstaan.
  • Medicijngebruik
    Sommige medicijnen hebben verstopping als bijwerking. Bekende voorbeelden zijn kalmerende middelen, sommige pijnstillers, slaapmiddelen en staaltabletten. Ook bij langdurig gebruik van bepaalde (prikkelende) laxeermiddelen kan verstopping ontstaan doordat de darm hierdoor op den duur beschadigd kan raken.
  • Verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren
    Verstopping kan het gevolg zijn van een verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren. De bekkenbodem is de spiergroep die ervoor zorgt dat we ontlasting en urine kunnen ophouden en 'kwijt raken'. Ook bij het persen gebruiken we de bekkenbodemspieren. Als u moeite heeft de bekkenbodemspieren te ontspannen, kan verstopping ontstaan.
  • Psychische factoren
    Soms hebben psychische factoren invloed op de stoelgang. In bepaalde omstandigheden hebben sommige mensen moeite om ontlasting kwijt te raken. Een bekend voorbeeld is een verandering van de vertrouwde omgeving, zoals een ander toilet dan thuis. Het gevolg is dat de ontlasting langer in de darm blijft, waardoor ontlasting hard en droog wordt en er verstopping kan ontstaan.
  • Prikkelbare Darm Syndroom
    Bij het Prikkelbare Darm Syndroom is de darmwand overgevoelig voor prikkels en reageert hierop met krampen en pijn. De buikpijn gaat vaak samen met verstopping of diarree.
  • Ziekte
    Verstopping kan soms ook voorkomen als klacht bij een ziekte of aandoening. Bijvoorbeeld bij:
    • Vernauwingen in de darm als gevolg van een goedaardig gezwel, een grote poliep of darmkanker. Hierdoor kan de ontlasting minder goed door de darm heen waardoor verstopping kan ontstaan. Soms gaat dit gepaard met bloedverlies en/of darmklachten zoals buikpijn.
    • Verminderde schildklierfunctie.
    • Chronische darmontsteking zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Dit geeft meestal diarreeklachten maar kan ook verstopping veroorzaken
  • Andere oorzaak
    Ook een voedselintolerantie of voedselallergie kan verstopping veroorzaken.


     
Diagnose

De diagnose verstopping wordt door de arts gesteld op basis van het klachtenpatroon. De arts kan u lichamelijk onderzoeken. Als het nodig is, doet de arts een inwendig onderzoek via de anus. Dit wordt een rectaal toucher genoemd. Eventueel wordt aanvullend radiologisch onderzoek verricht.

Behandeling

Tijdens opname krijgt u laxerende medicatie toegediend. Het dieet is in overleg met uw behandelend arts.

Behandeling met medicijnen:

  • Bulkvormers (bijvoorbeeld Volcolon, Metamucil)
    Bulkvormers hebben dezelfde eigenschappen als voedingsvezels: ze nemen vocht op. Ze zorgen voor een soepele ontlasting en een goede darmwerking. Het is belangrijk dat u bij bulkvormers extra veel drinkt, omdat deze medicijnen averechts werken als ze niet voldoende vocht kunnen opnemen. Bulkvormers bevatten psylliumzaad/psylliumvezels en zemelen. U kunt bulkvormers zonder problemen langdurig gebruiken omdat ze de darm niet prikkelen. Bulkvormers kunt u oplossen in bijvoorbeeld water, yoghurt of vruchtensap.
  • Vochtbinders (bijvoorbeeld Forlax, Movicolon)
    Deze middelen houden vocht vast in de darm, waardoor de ontlasting zachter wordt.
  • Klysma
  • In uitzonderingsgevallen wordt een klysma of lavement met lauw water voorgeschreven om de verstopping op te lossen. Bij een klysma wordt vloeistof via de anus in de endeldarm gespoten. Deze vloeistof maakt de harde ontlasting zachter.
  • Darmspoeling (Kleanprep)
    Bij zeer ernstige verstopping wordt soms gestart met darmspoeling. Bij een darmspoeling worden alle bacteriën die in de darm leven (darmflora) weggespoeld. De darmflora heeft een belangrijke functie in de darm en wanneer deze wordt weggespoeld kunnen juist klachten ontstaan. Bovendien is het slechts een tijdelijke behandeling van de verstopping. De oorzaak van de klachten wordt hiermee niet aangepakt.
     


Wanneer een andere ziekte de oorzaak is van verstopping, moet deze onderliggende ziekte behandeld worden.

Tips en adviezen bij verstopping

Onderstaande leef- en voedingsadviezen kunnen verstopping verminderen:

  • Gezonde vezelrijke voeding
    Voedingsvezels zijn onmisbaar voor een gezonde spijsvertering en een goede ontlasting. Vezels werken als een spons en houden vocht vast waardoor de ontlasting zacht blijft. Ook stimuleren vezels de darmbeweging. Gezonde en gevarieerde voeding bevat alle voedingsstoffen die u dagelijks nodig hebt. De 'Schijf van vijf' van het Voedingscentrum vormt de basis voor het samenstellen van een gezonde maaltijd.
  • Drink voldoende
    Het is verstandig om minstens twee liter per dag te drinken als u extra vezelrijke voeding gebruikt. Als u te weinig drinkt, kunnen de vezels hun sponswerking niet uitoefenen en werken ze averechts.
  • Zorg voor voldoende beweging
    Door regelmatig te bewegen wordt de darmbeweging gestimuleerd en kunt u verstopping voorkomen. Beweging zorgt ervoor dat de darm op gang blijft.
  • Gezond toiletgedrag
    Ga meteen naar het toilet als u aandrang voelt. Door de ontlasting op te houden, wordt deze verder ingedikt. Hierdoor kan verstopping ontstaan. Neem rustig de tijd voor uw toiletgang en kijk achterom. De kleur van de ontlasting zegt veel over uw gezondheid.
  • Sla uw ontbijt niet over!
    Het ontbijt is heel belangrijk. Een vezelrijk ontbijt zorgt ervoor dat de werking van de darm op gang komt en de darmen in beweging blijven.
  • Stop met roken
    Voor uw algehele gezondheid is het verstandig om niet te roken.

     

Indien u na ontslag weer klachten krijgt, dan kunt u contact opnemen met:

  • Binnen kantoortijden met polikliniek Chirurgie, tel. (0512) 588 809 en/of
  • Buiten kantoortijden met de Spoedeisende Hulp, tel. (0512) 588 145

     

 

Meer informatie

www.bekkenbodem.net - http://www.bekkenbodem.net
Stichting Bekkenbodem Patiënten; voor informatie en lotgenotencontact over bekkenbodemproblematiek, zoals ontlastingsincontinentie en verstopping.

www.nvdietist.nl - http://www.nvdietist.nl
Nederlandse Vereniging van Diëtisten.

www.voedingscentrum.nl - http://www.voedingscentrum.nl
Voor informatie en advies over voeding.

www.vezeltest.info - http://www.vezeltest.info
Test of u dagelijks voldoende vezels eet!

www.dieetinzicht.nl - http://www.dieetinzicht.nl
Informatie over voeding en dieet bij ziekte en gezondheid.

Apotheek.nl - http://www.apotheek.nl
Informatie over medicijnen, bijwerkingen en apotheken.

www.30minutenbewegen.nl - http://www.30minutenbewegen.nl
Website van het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen; met tips en adviezen over bewegen.