U was opgenomen op de afdeling Intensive Care (IC), omdat u ernstig ziek was of ernstig ziek dreigde te worden. Gezien uw herstel is het nu niet meer nodig om uw toestand constant te bewaken. Daarom wordt u op de verpleegafdeling verder behandeld.

Hoe u deze overplaatsing ervaart, is heel persoonlijk. U kunt het als vooruitgang zien, maar sommige patiënten zien er ook tegenop. Om de stap van de IC naar de verpleegafdeling te vergemakkelijken, informeren we u over de verschillen tussen deze afdelingen. Ook beschrijven we in deze folder de mogelijke lichamelijke en psychische gevolgen van een opname op de IC.

Intensive Care

Lichaamsfuncties als ademhaling, bloeddruk en hartritme moeten goed werken om in leven te blijven. Wanneer deze functies (mogelijk) ernstig verstoord raken, is een opname op de IC noodzakelijk. Op deze afdeling worden deze lichaamsfuncties met allerlei apparatuur goed in de gaten gehouden en zo nodig ondersteund of overgenomen. Door de vele geluiden van de apparatuur en andere handelingen, is het op de IC vaak onrustig. Het dag- en nachtritme is ook niet altijd duidelijk merkbaar. Er zijn continu verpleegkundigen en artsen in de buurt. Een verpleegkundige heeft op de IC de zorg voor één of twee patiënten. Deze verpleegkundige weet precies hoe het met die patiënt(en) gaat. Daarnaast komen er meerdere keren per dag artsen bij u langs aan het bed. De intensivist is op de IC de hoofdbehandelaar. Vanuit de IC is zeer regelmatig contact met uw familie/naasten om hen op de hoogte te stellen van uw toestand.

Verpleegafdeling

Als uw lichaamsfuncties voldoende zijn hersteld en continue bewaking niet meer noodzakelijk is, wordt u overgeplaatst naar een gewone verpleegafdeling. De gang van zaken op een verpleegafdeling verschilt van de zorgverlening op de IC:

  • Er zijn relatief minder verpleegkundigen op de afdeling werkzaam. Een verpleegkundige heeft de zorg voor meerdere patiënten.
  • Er is niet continu een verpleegkundige op de kamer aanwezig. Als u hulp nodig heeft, kunt u op de bel drukken. Er komt dan zo snel mogelijk een verpleegkundige bij u langs.
  • Er is niet continu een arts op de afdeling aanwezig. De intensivist is ook niet meer de hoofdbehandelaar, die taak is nu door een andere medisch specialist overgenomen.
  • De familie/naasten heeft minder contact met artsen en verpleegkundigen. U bent nu zelf het eerste aanspreekpunt. Gesprekken tussen de arts en de familie/naasten zijn wel mogelijk, maar vinden minder vaak plaats en meestal alleen op afspraak.
  • Er wordt een duidelijker dag- en nachtritme gehanteerd.
  • Er zijn minder geluiden van apparatuur, maar vaak liggen er wel meerdere patiënten op een kamer.
  • U kunt meestal weer uw eigen kleding aan.
  • Afhankelijk van de situatie wordt u op de verpleegafdeling gestimuleerd om steeds meer dingen zelf te doen.
Mogelijke gevolgen van een opname op de Intensive Care
Lichamelijke gevolgen

Afhankelijk van de onderliggende aandoening, duur en verloop van de opname, kan een opname op de IC langdurig lichamelijke klachten en beperkingen tot gevolg hebben. Op de IC wordt zoveel mogelijk aandacht besteed aan het voorkomen van deze klachten. Maar doordat de toestand van de meeste patiënten ernstig is, kunnen bijkomende klachten op de lange termijn niet altijd tegen worden gegaan.

Zwakte en gewichtsverlies

Doordat u tijdens uw ziekte veel aan spierkracht inlevert, kunt u zich na de opname op de IC erg moe en zwak voelen.  Door het verlies van spiermassa kunt u veel gewicht verliezen. Uw ziekte kan ook de werking van uw zenuwen aantasten, waardoor het aansturen van uw bewegingen moeizaam gaat. Dat kost energie, waardoor u zich vermoeid voelt. Als u verder opknapt en meer oefeningen kunt doen, zult u zich weer sterker voelen.

Smaakverandering en eetlust

Door de behandeling kan uw smaak na uw opname op de IC veranderd zijn. Ook uw eetlust kan anders zijn. Vaak herstelt dit wel weer, maar dat kan soms lang duren. Een diëtiste kan u voedingsadviezen geven.

Verandering in gehoor, reuk, gevoel en stem

Uw zintuigen kunnen door de behandeling op de IC zijn aangedaan. Van sommige medicijnen is bijvoorbeeld bekend dat ze invloed hebben op het gehoor. Andere medicijnen kunnen ervoor zorgen dat u een metaalachtige smaak in uw mond heeft. Uw reuk staat in nauw contact met uw smaak en kan daardoor ook veranderd zijn. Gelukkig duurt dit meestal niet lang. Door medicijnen of uw ziekte kunnen aanrakingen aan de huid vreemd aanvoelen, ook kunt u een tintelend gevoel ervaren. Als u een buisje in uw keel heeft gehad om u te helpen ademen, kan uw stem zijn veranderd. Kort na verwijdering van het buisje kan uw keel pijnlijk zijn, forceer uw stem dan niet.

Gewrichts-, spier-, en zenuwpijn

Het kan zijn dat uw gewrichten stijf en gevoelig zijn doordat u ze tijdens de opname op de IC een tijd niet heeft gebruikt. Door uw ziekte kunnen uw spieren en pezen ook geïrriteerd zijn. Datzelfde geldt voor uw zenuwen. Daardoor kunnen pijnprikkels sterker doorgegeven worden. Bewegen, het dragen van zachte, ruim zittende (nacht)kleding, het gebruik van een goed kussen en een schapenvacht als ondergrond voor gevoelige drukpunten zoals de hielen, kan helpen. De fysiotherapeut kan u hierover ook adviseren en ondersteunen met oefeningen en massages.

Uw haar en huid

Het kan zijn dat uw huid door uw ziekte droog en strak aanvoelt na de opname. Regelmatig insmeren met bodylotion kan helpen. U kunt ook veranderingen merken aan uw haar en last hebben van haaruitval. Dit is niet ongewoon en kan zelfs een aantal maanden na uw opname nog voorkomen. Meestal groeit het haar vanzelf weer aan, maar het kan dan meer krullend, steiler, dunner of een andere kleur zijn dan daarvoor.

Blauwe plekken en littekens

Het kan zijn dat u blauwe plekken en littekens heeft als u aan het infuus hebt gelegen of als u een drain had. Meestal hebben die infusen in uw hand, pols, arm, nek en liezen gezeten. Drains kunnen in de borstkas of buik hebben gezeten. Het kan ook zijn dat u op uw buik blauwe plekken heeft op de plek waar u bent geprikt tegen trombose (bloedstolsels).

Psychische gevolgen

Uit onderzoek is gebleken dat patiënten die op een IC hebben gelegen, psychische problemen kunnen ontwikkelen door een verstoorde of onvolledige verwerking van deze opname. Dit kan zich onder andere uiten in slaapstoornissen, angstgevoelens, hallucinaties, onrustigheid, woede en somberheid. Veel patiënten geven aan zich door hun ernstige toestand en de toegediende medicijnen achteraf weinig meer te herinneren van de opname op de IC. Soms herinneren patiënten zich alleen fragmenten of kloppen de herinneringen niet met de werkelijkheid. Niet (precies) weten wat er is gebeurd, kan verwarrend zijn en gevoelens van angst oproepen. Mogelijk kan een dagboek, dat is bijgehouden door familie/naasten tijdens de opname op de IC, helpen. Als u behoefte heeft aan een gesprek met een medewerker van de IC of nog eens een bezoek wilt brengen aan de afdeling om te kijken waar u heeft gelegen, kan dat worden geregeld.

Concentratie en geheugen

Na de opname op de IC kunt u moeite hebben om u te concentreren en dingen te onthouden. Dit kan het gevolg zijn van tijdelijke verwardheid (delier). Wanneer deze klachten aanhouden, is het verstandig om dit te bespreken met uw (huis)arts.

Angst, stress en emoties

U kunt na de opname ook angst en depressieve klachten ervaren. Misschien vermijdt u bepaalde situaties of merkt u dat u minder betrokken bent bij uw familie. Maar het is ook niet vreemd als u juist emotioneler bent. Daarnaast kunt u (toenemende) stress ervaren. In zulke gevallen is het wenselijk ondersteuning te zoeken bij een hulpverlener. Probeer ook met uw naasten hierover te praten.

Slapen, dromen en hallucinaties

Er kunnen veranderingen in uw slaappatroon opgetreden zijn. U valt misschien moeilijk in slaap of u bent juist vaak wakker. Veel patiënten die op de IC hebben gelegen, hebben hier last van. De belangrijkste oorzaak is de ziekte zelf, maar medicatie kan ook de oorzaak zijn. Ook kan het meespelen dat u lichamelijk minder actief bent (maar wel vaak moe). Uw slaappatroon kan zich dus weer herstellen als u zich weer beter voelt en actiever wordt.
Sommige patiënten hebben last van dromen en/of hallucinaties. Dit wordt meestal veroorzaakt door de ziekte en de emoties hierbij, maar eerdere verwardheid kan ook de oorzaak zijn. Het kan helpen dit te bespreken met uw familie en vrienden. Zij hebben dan ook een idee waarom u zich niet prettig voelt. Wanneer u last blijft houden van nachtmerries, kunt u dit bespreken met uw (huis)arts.

Herkent u bovengenoemde klachten bij uzelf en maakt u zich daar zorgen over? Meld dit dan bij uw behandelend specialist of huisarts. Begeleiding door de fysiotherapeut en/of revalidatiearts kan nodig zijn.

Gevolgen voor de omgeving

Ook voor familie/naasten is uw opname op de IC een emotionele belasting. Uw ziekte kan bij hun een machteloos en angstig gevoel veroorzaken. Het komt voor dat familie/naasten de situatie anders beleeft dan u. Het kan helpen hierover met elkaar te praten. Familieleden kunnen wellicht onvolledige herinneringen aanvullen. Dit helpt om de gebeurtenissen op een rij te krijgen en te verwerken.

Nazorg

Als u langer dan 48 uur op de IC aan de beademing heeft gelegen, komt er kort nadat u bent overgeplaatst naar de verpleegafdeling een verpleegkundige van de IC bij u langs. U kunt dan eventuele vragen over opname op de IC stellen. De IC-verpleegkundige komt in totaal drie keer bij u langs. Als u behoefte heeft om daarna nogmaals contact te hebben, kan worden afgesproken de bezoeken te vervolgen. Ook is het mogelijk om tijdens of na uw verblijf op de verpleegafdeling met een geestelijk verzorger, medische maatschappelijk werkster of psycholoog in gesprek te gaan over wat u is overkomen. Een verpleegkundige van de verpleegafdeling kan deze afspraak voor u maken.

Vragen

Als u vragen heeft, stel ze dan gerust. Als dit niet direct kan, schrijf ze dan even op voor een later moment. Bespreek uw gedachten en gevoelens ook met anderen, dit kan helpen bij de verwerking.

Website

Op de site www.opeenicliggen.nl staat veel informatie over de gevolgen van een IC-opname, herstel en nazorg. Deze website is bedoeld voor (ex)IC-patiënten en hun naasten en bevat een forum waarop u kunt meepraten en discussiëren of u kunt laten informeren.