Inleiding

Een trage stoelgang, obstipatie of verstopping is een veel voorkomend ongemak. Zo'n harde ontlasting kan ontstaan doordat in de voeding te weinig 'ballast' (vezel) zit en te weinig vocht. Te weinig lichaamsbeweging, het overslaan van het ontbijt en het uitstellen van de gang naar het toilet werken vaak ook mee aan de verstopping.

Voedingsvezel

Vezel is een voedingsstof, die belangrijk is voor een goede darmwerking. Voedingsvezels zijn onder te verdelen in oplosbare- en onoplosbare vezels. Oplosbare vezels worden afgebroken in de dikke darm, houden de ontlasting soepel en stimuleren de darmbeweging. Niet-oplosbare vezels worden niet afgebroken in de darmen en verlaten het lichaam ongewijzigd. Deze vezels vergroten het volume van de darminhoud, wat de stoelgang bevordert.

Vezelrijke producten

Voorbeelden van vezelrijke voedingsmiddelen zijn donkere broodsoorten, volkoren producten, peulvruchten, noten, groente, rauwkost, fruit, aardappelen en gedroogde zuidvruchten. Vezelrijke voedingsmiddelen bevatten vrijwel altijd beide typen vezels. De oplosbare vezels komen vooral in groente, fruit en peulvruchten voor. Terwijl de niet-oplosbare vezels voornamelijk in volkoren graanproducten voorkomen. Vanwege de verschillen in werking van de diverse voedingsvezels is het aan te raden om veel variatie aan te brengen in de keuze van vezelrijkte producten.

Verder is het van belang te weten dat:
- een grove vezel beter werkt dan fijngemalen
- een rauwe vezel beter laxeert dan een gare.

Het is aan te bevelen de voeding regelmatig over de dag te verdelen, te beginnen met een vezelrijk ontbijt. Zo worden de vezels over de dag verdeeld en wordt de darmwerking gelijkmatig gestimuleerd.

Een goede voeding bevat tenminste 30-40 gram voedingsvezel per dag.

Op bladzijde 4 en 5 in deze folder vindt u een overzichtje van voedingsmiddelen met hun gehalte aan voedingsvezel.

Voldoende drinken

Vaak wordt verstopping mede veroorzaakt doordat mensen te weinig drinken. Omdat vezels vocht aantrekken, speelt de hoeveelheid vocht per dag een grote rol. Als u wel voldoende vezels, maar niet voldoende vocht gebruikt, ontstaat er alsnog harde ontlasting.
Drink daarom tenminste 2 liter vocht per dag. Dit komt overeen met 12 tot 16 kopjes per dag.

Voldoende lichaamsbeweging

Een goede stoelgang wordt bevorderd door lichaamsbeweging. Loop, fiets of sport daarom dagelijks. Dit is tegelijkertijd een goede vorm om te ontspannen, want spanning en nervositeit kunnen uw darmklachten verergeren.

‘Luister naar uw darmen’

Geef steeds gehoor aan de aandrang die u voelt en houd de ontlasting dus niet op. Gun uzelf de tijd. Wie vaak niet luistert naar deze lichte aandrang, loopt de kans dat deze zogenaamde ontlastingsreflex op den duur verdwijnt. Probeer hard persen te vermijden; probeer het liever na een tijdje nog een keer. Ook uw houding op het toilet kan van invloed zijn. Een niet te hoog toilet en een wat gehurkte houding kan het ledigen van de darm bevorderen.

Laxeermiddelen

Als het mogelijk is om op bovenstaande manier voor een goede stoelgang te zorgen, is dat beter dan het gebruik van laxeermiddelen. Ook de zogenaamde 'natuurlijke' laxeermiddelen zoals kruidenthee, sennapeulenthee en wonderolie zijn geen simpele huismiddeltjes en niet altijd onschuldig! Regelmatig gebruik van laxeermiddelen kan de beweging van de darm ernstig verstoren. Gebruik daarom alleen laxeermiddelen op voorschrift van de arts.

VoedingsmiddelVoedingsvezel (gram)
Brood / broodvervangers
1 snee witbrood
1 snee tarwebrood
1 snee volkorenbrood
1 snee ontbijtkoek naturel/volkoren
1 portie Peijnenburg Complete Start
1 snee roggebrood (donker)
1 eetlepel Brinta
1 eetlepel havermout of muesli

1,0
2,0
3,0
1,0
4,9
4,0
1,0
1,0
Speciale vezelrijke producten
1 eetlepel tarwezemelen
1 eetlepel tarwekiemen
1 eetlepel All bran (Kellogg’s)
1 pakje Stimulance sinaasappel (Nutricia)

2,0
1,0
1,0
6,4
Aardappelen of vervangingen
1 aardappel
1 opscheplepel macaroni (normaal)
1 opscheplepel volkoren macaroni
1 opscheplepel witte rijst
1 opscheplepel zilvervliesrijst

2,0
0,0
1,0
0,0
1,0
VoedingsmiddelVoedingsvezel (gram)
Groente
1 groentelepel gekookte groente (gemiddeld)
1 schaaltje rauwkost


1,0
1,0

Peulvruchten
1 groentelepel witte/bruine bonen
1 groentelepel groene erwten
1 groentelepel kapucijners
1 groentelepel linzen
7,0
5,0
4,0
4,0
Fruit
1 appel, peer, sinaasappel
1 banaan
1 pruim (vers)
1 portie (50 gram) tutti frutti (gedroogd)
1 portie (50 gram) vijgen

3,0
3,0
1,0
6,0
10,0
Tot slot

De afdeling Diëtetiek is voor meer informatie te bereiken op telefoonnummer (0512) 588 642.

Maandag tot en met vrijdag 09.00 - 09.45 uur en van 13.30 - 14.00 uur.

E-mail: dietetiek@nijsmellinghe.nl