Nij Smellinghe

Poliklinische Longrevalidatie

Patiënten met COPD (vroeger heette dit bronchitis en/of longemfyseem) hebben vaak last van kortademigheidklachten. Deze klachten worden veroorzaakt door een complex van factoren. Aan de ene kant speelt de verminderde longinhoud een belangrijke rol, maar ook speelt de verslechtering van allerlei spieren en de afname van de lichamelijke conditie hierbij een rol. Dit kan leiden tot een beperking van het inspanningsvermogen, waardoor soms ook het verrichten van kleinere inspanningen zoals fietsen, lopen, boodschappen doen, etc. al bemoeilijkt wordt. Wanneer men vervolgens steeds minder inspanning verricht wordt de conditie uiteindelijk ook weer slechter, zodat de situatie uiteindelijk steeds slechter wordt (zie ook figuur 1).

Vaak is hier toch wat aan te doen ! Inhalatiemedicijnen kunnen veelal verlichting brengen, en het stoppen met roken is van groot belang, daarnaast kunnen sport en trainingsoefeningen verbetering brengen.
Maar dat is simpel gezegd: een patiënt staat er vaak alleen voor, en begeleiding hierin zou op zijn plaats zijn. Gelukkig kan sinds enige jaren deze begeleiding gegeven worden in de vorm van longrevalidatieprogramma's. Wanneer een patiënt aan zo'n programma deel neemt, wordt hij begeleidt door fysiotherapeuten (die oefeningen geven om de conditie en het adempatroon te verbeteren), diëtisten (die voedingsadviezen geven), longverpleegkundigen (die voorlichting geven over astma/COPD, de inhalatiemedicijnen en het stoppen-met-roken), ergotherapeuten (die adviezen geven om allerlei handelingen makkelijker te kunnen uitvoeren) en soms psychologen (die helpen om de omgang met de klachten te vergemakkelijken).
De programma's worden poliklinisch gegeven, vaak gedurende 2 dagdelen per week, twaalf tot veertien weken lang.
De longarts moet voor deze programma's de indicatie stellen: hij bekijkt in overleg met de huisarts of het nuttig is voor een patiënt om aan zo'n programma deel te nemen. Van te voren zal de longarts uitvoerige longfunctietesten verrichten om te bezien welke medicijnen het beste gegeven kunnen worden. Daarnaast verricht hij ook een fietstest. Bij deze test kan bekeken worden hoe het met de conditie van de patiënt is en hoe het hart en de longen zich bij inspanning gedragen. Met al deze gegevens wordt vervolgens een oefenprogramma opgesteld, dat gemaakt is op maat van elke patiënt. Het uiteindelijke doel van het programma is om de patiënt beter met zijn klachten om te laten gaan: hij (of zij) moet zich weer "fitter" gaan voelen. Het motto is dan ook: "niet om (weer) aan de marathon te kunnen gaan deelnemen, maar om in het dagelijks leven allerlei bezigheden zo goed en zo lang mogelijk te kunnen blijven doen". En dat is wat vaak de kwaliteit van het leven van alle dag bepaalt!

(zie ook bij specialismen 'longziekten')

Laatste wijziging: 15 December 2006